Novigrad er lítil strandbær á vesturströnd Istríuskagans við Adríahafið. Stundum er hún nefnd Novigrad Istarski til aðgreiningar frá þremur öðrum króatískum borgum með sama nafni. Hún er róleg og þar ekki eins mikið um ferðamenn og í mörgum öðrum borgum á svæðinu, en sagan er engu að síður löng og áhugaverð. Gamli bærinn stendur enn innan borgarmúra með þröngum götum, litlum torgum og gömlum steinhúsum sem minna á miðaldir. Lífið snýst enn að miklu leyti um fiskveiðar, hafið og góðan mat, en Novigrad hefur lengi verið þekkt fyrir fiskveiðar og sjávarrétti. Margir segja að þar sé að finna einhverja ferskustu fiskrétti á Istríuskaganum.
Á tímum Rómaveldis var þarna lítill rómverskur bær. Nafnið Novigrad merkir einfaldlega „ný borg“, en í rómverskum heimildum var staðurinn þekktur undir latneska heitinu.
Eftir fall Rómaveldis varð borgin um tíma undir stjórn Býsansveldisins. Á 13. öld komst hún undir yfirráð Feneyska lýðveldisins, sem setti sterkan svip á borgina í nokkrar aldir. Borgarmúrarnir og varnarkerfi bæjarins voru reist eða styrkt á þessum tíma.
Eftir fall Feneyja 1797 varð borgin hluti af Austurríska keisaradæminu og síðar Austurríki-Ungverjalandi. Eftir fyrri heimsstyrjöldina varð hún hluti af Ítalíu og að lokinni seinni heimsstyrjöldinni varð borgin hluti af Júgóslavíu. Frá 1991 tilheyrir hún Króatíu.
Samkvæmt manntali árið 2021 voru íbúar 3.889 talsins.
Novigrad er lítil borg með stórt hjarta. Hún hefur ekki stórkostleg rómversk mannvirki eins og Pula, en hún býður upp á ýmislegt jafn verðmætt: rólega hafnarstemningu, gömul steinhús og tilfinningu fyrir lífi sem hefur fylgt takti sjávarins í margar aldir.
Ferðasagan
Við renndum úr hlaði um hálftólf og ókum sem leið lá til Novigrad, sem er á litlum snaga á vesturströnd Istria skagans, skammt norðan við Poreč. Íbúar voru tæp fjögur þúsund árið 2021. Þar er fallegt hafnarsvæði, Mandrač, og gamall borgarhluti.
Þegar við höfðum fundið stæði við höfnina, rétt upp úr tólf, röltum við um hafnarsvæðið í rólegheitum. Síðan gengum við um litríkar göturnar og nutum veðurblíðunnar. Sérstaka athygli vakti gata þar sem litríkar regnhlífar héngu fyrir ofan vegfarendur. Þetta var fyrst gert árið 2013 sem hluti af sýningu á götulistahátíðinni Nótt galdramannsins á götunni (Street Wizard’s Night), sem er eins konar menningarnótt Novigrad. Í fyrstu voru þessar glaðlegu regnhlífar aðeins hengdar upp meðfram tveimur götum sem liggja að miðbæjartorginu, en með tímanum fóru þær að sjást víðar.
Einnig skoðuðum við kirkju heilags Pelagiusar, sem er verndardýrlingur borgarinnar. Við kirkjuna er gríðarmikill turn, byggður árið 1883 og á sér fyrirmynd í turninum á Markúsartorginu í Feneyjum, rétt eins og turninn við Euphemia kirkjuna í Rovinj.
Loks fengum við okkur léttan miðdagsverð á einu af fjölmörgum veitingahúsum sem þarna voru áður en við lögðum af stað til næstu borgar.
