Pula er elsta og stærsta borg Istríuskagans. Rómaveldið lagði borgina undir sig um 177 fyrir Krists burð. Áður hafði skaginn verið byggður ættflokkum sem Rómverjar kölluðu Histri. Á dögum Rómverja varð Pula mikilvæg hafnar- og stjórnsýsluborg og þar voru reist mörg glæsileg mannvirki: hof, leikhús, bogagöng og hið fræga hringleikahús, Pula Arena (sjá myndina að ofan), byggt á 1. öld, sem er eitt best varðveitta rómverska hringleikahús í heimi. Pula er líklega sú borg í Króatíu þar sem rómverskar minjar eru mest áberandi og best varðveittar.
Eftir fall Rómaveldis laut borgin um tíma stjórn Býsansveldisins og síðar ýmissa germanskra og slavneskra höfðingja. Á tímabilinu 14. til 18. aldar varð borgin hluti af Feneyska lýðveldinu.
Á 19. öld gerði keisaradæmið Austurríki-Ungverjaland Pula að aðalflotahöfn sinni við Adríahaf. Borgin óx hratt og margar hernaðar- og hafnarbyggingar voru byggðar.
Eftir fyrri heimsstyrjöldina varð borgin hluti af Ítalíu og eftir seinni heimsstyrjöldina varð hún hluti af Júgóslavíu og frá árinu 1991 tilheyrir hún Króatíu.
Samkvæmt manntali árið 2021 voru íbúar 52.220 talsins.
Lesa má meira um Pula á Wikipedia.
Ferðasagan
Lögðum af stað til Pula um ellefuleytið og ókum tollfría sveitavegi, líkt og daginn áður. Fyrir utan efnahagshliðina á slíku fyrirkomulagi, þá er margt miklu skemmtilegra að sjá á sveitavegunum, t.d. lítil og notaleg þorp, skrautlega söluskúra og margt fleira. Kortaþjónusta Google sá um leiðsögn og fórst það að mestu vel úr hendi. Sérstaklega var aðdáunarvert hversu vel og örugglega síminn tengdist skjánum í mælaborði bílsins þannig að öll leiðsögn var innan sjónsviðs bílstjórans, sem þurfti ekki annað en að gjóa augum í átt að skjánum til að sjá hvert halda skyldi næst, hvaða beygja væri í rétta átt og hvaða útleið væri vænlegust úr hringtorgi.
Að vanda reyndist ég heppinn með stæði og fékk pláss rétt hjá hringleikahúsinu rómverska í Pula, sem var forákveðinn fyrsti viðkomustaður. Ég svipaðist um eftir gjaldmaskínu en kom ekki auga á neina og spurði mann sem var í þann mund að setjast upp í bílinn sinn skammt frá. Hann benti mér í hvaða átt ég ætti að fara, en bauð mér síðan að nota miðann sinn með gildistíma upp á rúman klukkutíma. Þetta kostaboð þáði ég með þökkum og bað manninum allra heilla. Síðan gengum við í kringum þetta frábæra mannvirki sem mun hafa verið reist á fyrstu öld eftir Krists burð og bar aldurinn merkilega vel.
Síðan röltum við um hafnarsvæðið og spjölluðum við skemmtilegan sölumann sem vildi endilega selja okkur 3ja tíma hringferð um eyjaklasann Brijuni með mat og drykkjum inniföldum og miklum möguleikum á að sjá höfrunga. Þetta plan féll ekki alveg að okkar áætlun svo að við afþökkuðum gott boð, en fengum bækling og símanúmer hjá hinum stimamjúka sölusveini.
Þá skoðuðum við hof Ágústusar keisara, sem var risminna en hringleikahúsið, en merkileg smíð engu að síður og hefur varðveist nokkuð vel. Hofið var helgað fyrsta rómverska keisaranum, Ágústusi, og líklega byggt á árunum 2 fyrir Krists burð og 14 eftir Krists burð. Það var næstum alveg eyðilagt í loftárás Bandamanna árið 1944, en var endurbyggt árið 1947. Í hofinu er safn höggmynda rómverskra höggmynda. Á torgi við hofið fengum við okkur léttan miðdagsverð. Síðan ókum við aðeins um Pula, en héldum svo til Rovinj sem við vildum skoða betur.
